Şalom gazetesinden Hayati MOLİNAS şöyle yazmış;
Dünya haritasına baktığımızda uçsuz bucaksız bir mavi görürüz. Sanki ticaret özgürce bu mavilikte akar gibi.
Ama gerçek çok farklı.
Küresel ekonomi aslında birkaç dar boğaza sıkışmış durumda. Panama Kanalı Atlantik Okyanusu’nu Pasifik Okyanusu’na bağlar. İstanbul Boğazı, Karadeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlar. Cebelitarık, Akdeniz’in Atlantik’e tek kapısıdır. Malakka, Malezya ile Endonezya arasında uzanır ve Asya ticaretinin can damarıdır. Hürmüz’den dünyanın petrol ticaretinin beşte biri geçer. Süveyş, Asya ile Avrupa arasındaki en kısa yoldur. Babülmendep ise bu yolun giriş kapısı.
Dünya ticaretinin yüzde doksana yakın kısmı deniz yoluyla yapılıyor. Dolayısıyla bu altı nokta, yalnızca coğrafi birer geçit değil, küresel ekonominin atar damarları.
Rakamlar çarpıcı;
1- Malakka Boğazı’ndan yılda yaklaşık 100 bin gemi geçiyor. Küresel deniz ticaretinin yaklaşık dörtte biri bu hattı kullanıyor.
2- Hürmüz Boğazı’ndan ise günde yaklaşık 20 milyon varil petrol akıyor. Bu da dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri demek.
3- Süveyş Kanalı yılda bir buçuk milyar tona yakın yük taşıyor.
4- İstanbul Boğazı’ndan ise yılda 40 binin üzerinde gemi geçiyor.
Ama asıl mesele rakamlar değil, alternatifsizlik. Mesela Süveyş Kanalı birkaç gün tıkandığında gemiler Afrika’nın güneyinden dolaşmak zorunda kaldı. Teslimatlar haftalarca gecikti, maliyetler arttı ve bazı ülkelerde raflar boş kaldı. Hürmüz Boğazı çevresinde gelişen savaş, petrol ve gübre fiyatlarını hızla yukarı çekmeye yetiyor. Bu geçitler sadece bölgesel değil, küresel ekonominin sinir uçları gibi çalışıyor. Daha da önemlisi, bu boğazlar tek tek değil, bir zincirin parçaları. Çin’in enerji akışı Malakka Boğazı’ndan geçiyor ama kaynağı çoğunlukla Hürmüz. Babülmendep Boğazı’nda yaşanan bir kriz ise Süveyş Kanalını fiilen zayıflatabiliyor ve bundan da en hızlı etkilenen bölgelerin başında Avrupa geliyor.
Bu geçitler sadece ticaret yolları değil aynı zamanda güç noktaları. Süper güçler buraları kontrol altında tutmak istiyor.”
Görüldüğü üzere mesele alternatifsizlikte düğümleniyor. Türkiye’nin alternatifi yok.
AK Partili Mustafa Tunç’tan bayram mesajı
AK Parti Seyhan ve Adana Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi Mustafa Tunç, dini ve milli günlerin, Türk milleti için çok anlamlı...






