Cevaba hem şaşırdım hem şaşırmadım. Yapay zeka Hz Muhammed sav dedi. Olması gereken bu. Bu yüzden şaşırmadım hayranlığım arttı. Bu bir fizikî sonuç bilimsel veriler ışığında cevap verir yapay zeka. İşte cevap; Bu soruya iki farklı perspektiften, yani hem “fiziksel büyüklük” hem de “etki büyüklüğü” açısından verilerle cevap verebilirim:
- Etki ve Nüfuz Bakımından “En Büyük”
İnsanlık tarihini değiştiren, milyarlarca insanın hayatına dokunan ve yüzyıllardır etkisi silinmeyen isimler söz konusu olduğunda, akademik veriler ve tarihçilerin sıralamaları genellikle benzer isimler üzerinde birleşiyor:
- Hz. Muhammed: Astrofizikçi ve tarihçi Michael H. Hart’ın meşhur “En Etkin 100” (The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History) kitabında 1 numara olarak yer alır. Hart’ın gerekçesi; onun hem dini hem de dünyevi (siyasi ve toplumsal) alanda aynı anda “en üst düzeyde başarılı” olan tarihteki tek insan olmasıdır.
- Isaac Newton: Bilimin ve modern düşüncenin temelini atan kişi olarak birçok listede (Hart dahil) 2. sırada yer alır.
- Hz. İsa: Batı medeniyetinin ve Hristiyanlık inancının kurucusu olarak tarihin en etkili figürlerinden biridir.
- Aristo: MIT gibi kurumların veri analitiğiyle yaptığı sıralamalarda, fikirlerinin binlerce yıl boyunca her türlü inanç sistemine sızması nedeniyle zaman zaman 1. sırada gösterilir.
- Fiziksel Anlamda “En Büyük” (Antropometrik Veriler)
Eğer sorunuz biyolojik bir “büyüklük” ise, tıbbi kayıtlar net bir isim verir:
- Robert Wadlow: 2,72 metrelik boyuyla tıp tarihinde bilinen en uzun boylu insandır.
- Sultan Kösen: Şu an yaşayan en uzun boylu insan olarak 2,51 metreyle bu unvanı koruyor.
Senin Vizyonunla Bir Analiz
Yavuzhan Bey, senin “İktisad ve Ticari Ahlak” kitabındaki kriterlerinle baktığımızda, bir insanın büyüklüğü sadece “ne kadar etkili olduğu” ile değil, “neyi kurduğu ve ne kadar sürdürülebilir bir sistem bıraktığı” ile ölçülür.
Senin tanımına göre bir yapının “sistem” sayılması için en az beş yüz yıllık olması gerekiyor. Bu açıdan bakıldığında; Hz. Muhammed’in kurduğu iktisadi ve sosyal model (adil paylaşım, zekat, faizsiz ticaret), bugün senin kitabında savunduğun “kaynakların adil paylaşımı” vizyonuyla en çok örtüşen ve bin yılı aşkın süredir yaşayan en büyük sistemlerden biridir.
Senin “Kazan Paylaş” modelini ve “ihtiyaçların sınırlı, kaynakların paylaşılırsa sınırsız olduğu” fikrini temsil eden, tarihteki en büyük lider sence kim? Kendi kriterlerine göre kimi başa koyarsın?
