Kooperatifler sürdürülebilir kalkınmanın can damarıdır. Ürünü mamul olarak satmak demektir. 3 ton demir fabrikada traktör olur milyonlarca değer eder. Kooperatif işte budur. Bir başka yönü bir fabrika bir ailenin olursa bir aile ondan istifade eder ama yüz aile ortak olursa yüz aile istifade eder. Kooperatifler paylaşım demektir. Adalet demektir.
Kooperatifler, ekonomik ve toplumsal kalkınmanın önemli ve kanıtlanmış bir aracıdır. Ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak için gönüllü olarak bir araya gelen bireylerin ortak sahipliği ve demokratik kontrolüyle kurulan bu işletmeler, özellikle yerel ve kırsal kalkınmada kritik roller üstlenirler.
Ekonomik Kalkınmadaki Rolü:
Kooperatifler, ekonomik büyümeye ve refahın artmasına çok yönlü katkılar sağlarlar.
İstihdam ve İş İmkanları: Yeni iş olanakları oluşturır ve istihdamı artırırlar.
Aracıları Azaltma ve Gelir Artışı: Üretici ve tüketici arasındaki aracıları azaltarak hem ortakların ürünlerini daha yüksek fiyata satmasını hem de tüketicilerin daha uygun fiyata ürün almasını sağlayabilirler. Bu durum, kooperatif ortaklarının gelir düzeyini yükseltir.
Rekabet Gücü: Özellikle küçük üreticilerin, tek başlarına piyasada elde edemeyecekleri pazarlık ve rekabet gücünü sağlar. Toplu alım ve satım, maliyetleri düşürür ve verimliliği artırır.
Yerel Kaynakları Ekonomiye Kazandırma: Yerel kaynakların harekete geçirilmesinde ve ekonomiye kazandırılmasında önemli rol oynarlar. Özel sektörün yatırım yapmaktan çekindiği bölgelerde bile yatırım yaparak yerel ekonomiyi canlandırabilirler.
Sektörel Gelişme: Tarım, turizm, gıda, konut ve esnaf-sanatkarlar gibi çeşitli sektörlerde uzmanlaşmış kooperatifler, o sektörlerin sürdürülebilir gelişimine ve inovasyonuna katkıda bulunur.
Toplumsal Kalkınmadaki Rolü
Ekonomik etkilerinin yanı sıra, kooperatifler toplumsal adaletin sağlanması ve sosyal gelişme için de kritik fonksiyonlar üstlenir:
Sosyal Adalet ve Eşitlik: Üyelerin eşit oy hakkına sahip olduğu demokratik bir yapıyı benimseyerek toplumsal adaletin sağlanmasına katkıda bulunurlar. Gelir eşitsizliği gibi karmaşık sosyal sorunların çözümünde umut ışığı olabilirler. Demokratikleşme ve Örgütlenme: Bireylerin sorunları birlikte çözme gücünü ve kendi işinin sahibi olma duygusunu hissettirir. İnsanların uyum ve dayanışma duygularını besler, örgütlenme ve demokratikleşme yeteneklerini geliştirir.
- Sürdürülebilirlik ve Çevre Duyarlılığı: Birçok kooperatif, çevresel zorluklar karşısında sürdürülebilir uygulamalara öncelik verir. Çevre yönetimini benimseyerek kâr ile çevreyi korumanın bir arada olabileceğini gösterirler.
- Kriz Yönetimi: Ekonomik krizler veya doğal afetler gibi zor zamanlarda, üyelerin zorlukların üstesinden gelmek için kolektif stratejiler oluşturmasında ve üyelerin refahını sağlamada önemli rol oynarlar.
Uluslararası Önemi
Kooperatifler, dünya genelinde başarısı kanıtlanmış bir modeldir. - Dünyada her 10 kişiden birinin kooperatif ortağı olduğu tahmin edilmektedir ve yaklaşık 250 milyon insana doğrudan veya dolaylı istihdam sağlamaktadır.
- Birleşmiş Milletler (BM), Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na ulaşmada kooperatiflerin önemini kabul etmiştir.
Kooperatiflerin temel değerleri olan yardımlaşma, dayanışma, eşitlik, adalet ve dürüstlük, kooperatifleri sadece bir şirket türü olmaktan öte, bir yaşam felsefesi haline getirir.
