Sırrı Süreyya Önder, Türkiye’nin yakın tarihinde siyaset, sanat, edebiyat ve toplumsal mücadele alanlarında bir araya nadiren gelen bir isimdir. Onu sadece bir siyasetçi ya da sinemacı olarak tanımlamak, temsil ettiği çok katmanlı ruhu eksik bırakır. Hem Meclis kürsüsünde hem beyazperdede hem de halkın yüreğinde yer eden bir figür olarak, Türkiye’de vicdanın, hakikatin ve mizahın sembollerinden biri haline gelmiştir.
Geçirdiği kalp krizi sonrası toplumun her kesiminden gelen destek ve sahiplenme, Önder’in nasıl bir ortak değer haline geldiğini açıkça ortaya koydu. Zira onun yürüdüğü yol, sadece bir siyaset yolculuğu değil; aynı zamanda bir barış, adalet ve hakikat arayışının temsilidir.
Kürt Sorununun Çözümüne Adanmış Bir Hayat
Sırrı Süreyya Önder’in en fazla öne çıkan yönlerinden biri, Kürt sorununun demokratik, barışçıl ve onurlu bir çözümü için verdiği mücadeledir. 2013-2015 yılları arasında yürütülen çözüm sürecinde İmralı Heyeti’nin en aktif üyelerindendi. Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmelerde yer alarak, Türkiye’nin belki de en kırılgan ama umut dolu dönemlerinden birinde tarihi bir rol üstlendi.
Onun bu süreçteki rolü, yalnızca görüşmelere katılmakla sınırlı değildi. Aynı zamanda kamuoyuna süreci anlatan, karşılıklı güveni tesis etmeye çalışan, Meclis’te ve meydanlarda bu sürecin toplumsal zeminini oluşturmaya çalışan kişiydi. “Bu ülkenin çocukları ya da dağa çıkacak ya da parka çıkacak. Biz, parkları güzelleştirmeye talibiz,” diyerek meseleyi sadece siyasi bir sorun değil, aynı zamanda toplumsal bir barış ve gelecek kuşakların kaderi olarak ele aldı.
Yine bir konuşmasında, barışa olan inancını şu sözlerle ifade etmişti: “Savaşın kazananı, barışın kaybedeni olmaz. Yeter ki halklar birbirini duysun.”
Sırrı Süreyya Önder’in bu süreçteki en büyük katkısı, diliydi. Sert kutuplaşmaların ortasında yumuşak ama etkili bir dille, hem devlet aklına hem topluma seslenmeyi başardı. Hem Türk hem Kürt kamuoyunda saygınlık kazanmasının temel nedeni, iki halkın da duygularını ve acılarını içselleştirmiş bir dili kullanabilmesiydi.
Siyaset Meydanında Şiir ve Mizah
Meclis’te yaptığı konuşmalar, kimi zaman bir halk ozanının duyarlılığıyla, kimi zaman da bir meddahın zekâsıyla süslenmişti. Sert gerçekleri bile tebessümle anlatabiliyordu. Bir konuşmasında şöyle diyordu: “Bu Meclis’te yaşadıklarımın bir kısmı trajedi, bir kısmı komedi. Geri kalanı da kara mizah. Ama hepsi hakikatin bir yüzü.”
Sinema kariyeri, özellikle Beynelmilel filmiyle geniş bir kitleye ulaşmasını sağladı. Filmdeki mizah, yoksulluğun ve baskının içinden çıkan bir yaşam refleksi gibiydi. “Bizde mizah, hayatta kalmanın tek yolu. Çünkü bazen gülmek, ağlamaktan daha devrimcidir.” diyerek mizahı bir direniş biçimi olarak tanımlıyordu.
Önder’in yazı dili, konuşma dili kadar etkileyicidir. Denemelerinde, köşe yazılarında ve film senaryolarında ince bir edebi zevk, güçlü bir toplumsal analiz ve derin bir insan sevgisi vardır. “Devletin tepesine çıkmak kolay; halkın yüreğine inmek zordur.” gibi cümleleri, onun siyasi felsefesinin ne kadar derin olduğunu gösterir.
Geçirdiği rahatsızlığın ardından Türkiye’nin dört bir yanından gelen destek mesajları, Sırrı Süreyya Önder’in farklı ideolojik çevreler arasında kurduğu köprünün bir göstergesidir. “Benim yolum, hakikatin peşinde yürüyenlerin yoludur. O yüzden yalnız değilim.” dediği gibi, onun yalnız yürüyen bir adam olmadığını herkes bir kez daha gördü.
Önder, Türkiye’nin çetin tarihine hem tanıklık etmiş hem de onu değiştirmeye çalışmış ender figürlerden biridir. Onun hikâyesi; şiirin siyasette, mizahın mücadelede, barışın ise halkların kalbinde nasıl yankı bulduğunu gösterir.
